Chia sẻ

Tâm trí và trái tim của bạn có cảm giác như chúng bị chia rẽ ra làm hai

  • Bạn muốn làm thứ gì đó, nhưng một phần khác trong bạn đang gào thét lên rằng “Thôi dẹp đi”.
  • Bạn tin vào một điều gì đó, nhưng bạn không thể bỏ qua cho hành động mà niềm tin được giao giảng.
  • Bạn cảm thấy điều gì đó đúng, như sau đó lại cảm thấy sai sai.

Làm thế nào bạn có thể đưa ra những phán đoán khôn ngoan trong mớ hỗn độn này, trong tất cả những mâu thuẫn nội tâm? Bạn cảm thấy như não của bạn đang tan chảy và bạn bắt đầu cảm thấy tuyệt vọng.

Nếu bạn cảm thấy bạn có một chút điên rồ, hay sự hỗn loạn ngày càng khó để kiểm soát, hãy ngừng ngay lập tức. Dừng lại những gì bạn đang làm, nhắm mắt lại và thở sâu. Những phút sau đó, hãy tập trung vào hơi thở của bạn đang đi vào và đi ra cơ thể. Trong bài này, tôi hi vọng giúp được bạn nắm được gốc rễ của sự mâu thuẫn nội tâm và cách để tìm thấy sự bình yên trong tâm trí.

MÂU THUẪN NỘI TÂM LÀ GÌ?

Mâu thuẫn nội tâm là trải nghiệm khi có những niềm tin tâm lý (psychological beliefs), mong muốn (desires), cơn bốc đồng (impulse) hay những cảm xúc (feelings) đối lập nhau. Trong lĩnh vực Tâm Lý Học, mâu thuẫn nội tâm thường được nhắc đến như “sự xung đột nhận thức” (cognitive dissonance). Đây là một thuật ngữ ám chỉ việc chứa đựng những suy nghĩ, niềm tin và thái độ mâu thuẫn và đối lập nhau. Cuộc đấu tranh tinh thần này có thể xảy ra ở bất kỳ thời điểm nào trong cuộc sống với bất kỳ chủ đề nào, chẳng hạn như những mối quan hệ, cam kết công việc, niềm tin tôn giáo, quan niệm đạo đức, và tư tưởng xã hội.

Một ví dụ về mâu thuẫn nội tâm đó là việc một người tin vào quyền của phụ nữ, nhưng không chấp nhận cho việc phá thai. Đấu tranh nội tâm có thể thường được thấy trong những mối quan hệ, ở đó người này yêu người kia nhưng không thể tìm thấy được những rung động cảm xúc. Trong thế giới tôn giáo, mâu thuẫn nội tâm thường xảy ra khi một người phải đối mặt với học thuyết chủ nghĩa hay việc giao giảng, nhưng họ lại thấy khó chịu khi truyền bá nó.

TẠI SAO ĐẤU TRANH NỘI TÂM DIỄN RA

“Cuộc chiến tồi tệ nhất của bạn là giữa những gì bạn biết và những gì bạn cảm thấy – Khuyết danh”

Khi chúng ta trải qua bất kì kiểu mâu thuẫn nội tâm nào, những gì đang thực sự xảy ra đó là có sự bất đồng giữa trái tim và lý trí.

Khi kết quả được đưa ra bởi nghiên cứu được thực hiện bởi Viện HeartMath, trái tim của chúng ta chứa đựng một loại thông minh trực giác đặc biệt. Khi chúng ta được nuôi dưỡng trong những xã hội bị chế ngự bởi trí óc, chúng ta sẽ trở nên bối rối và mất kiểm soát khi trái tim của chúng ta bị vướng mắc vào những vấn đề hằng ngày. Thật dễ dàng để lắng nghe tâm trí, dại dột tuân theo  những gì chúng ta được dạy và những kế hoạch cuộc đời logic của chúng ta. Nhưng trái tim của chúng ta mang một loại thông minh đặc biệt của riêng chúng, một loại thông minh phi tuyến tính, tinh tế và thường rất trừu tượng Không có công thức hay bất cứ quy luật nào được gắn cho trí thông minh của trái tim: Nó phụ thuộc vào chúng ta để làm hài hòa tiếng nói bên trong, cái mà làm cho chúng ta rối loạn quá nhiều.

Trí thông minh lý trí là những cái giúp cho chúng ta có những kết cấu, định hướng và ứng dụng thực tiễn. Nhưng trí thông minh trái tim là hơi thở của cuộc sống và chân lý xuyến suốt những chuyến hành trình sống của chúng ta. Nếu không nghe theo trái tim, chúng ta sẽ sống một cuộc sống tầm thường, không hoàn thiện và không thật. Nhưng nếu không nghe theo lý trí, chúng ta sẽ sống trong sự hỗn loạn tột cùng.

Như chúng ta có thể thấy, cân bằng là điều cần thiết. Chúng ta cần lắng nghe theo cả trái tim và lý trí. Nhưng thông thường, chúng ta có xu hướng đánh giá cao cái này hơn cái khác. Chính điều này đã tạo nên những mâu thuẫn nội tâm trong chúng ta.

Vậy thì, tại sao mâu thuẫn nội tâm diễn ra? Nó xảy ra vì chúng ta thiếu sự trấn tĩnh và cân bằng giữa trái tim và lý trí. Trái tim nói một đằng, nhưng lý trí đi một nẻo: và cả tiếng la hét với cường độ mạnh. Khi hành động của chúng ta không khớp với những giá trị của chúng ta, kết quả không thể tránh được là một cảm giác buồn phiền, thậm chí xấu hổ. Vậy, chúng ta nên nghe cái gì, khi nào và tại sao? Chúng tôi sẽ giải thích câu trả lời cho câu hỏi này thật sớm. Nhưng đầu tiên, chúng ta cần hiểu điều gì đã tạo ra sự mâu thuẫn nội tâm trước.

ĐIỀU GÌ ĐÃ TẠO RA MÂU THUẪN NỘI TÂM?

Chúng ta trải qua mâu thuẫn nội tâm với rất nhiều lý do. Thông thường, không có nguyên nhân riêng rẽ hay khởi nguồn nào, nhưng có nhiều yếu tố, bao gồm:

  • Những niềm tin và phép tắc chúng ta được truyền dạy lại từ bố mẹ.
  • Những niềm tin tôn giáo, giáo điều hoặc tín ngưỡng chúng ta được truyền bá để tin theo.
  • Những giá trị và quan niệm xã hội chúng ta chấp nhận nuôi dưỡng.

Khá đơn giản. Chúng ta có càng nhiều niềm tin, quan niệm, kỳ vọng và khao khát thuộc về tinh thần, chúng ta càng có khả năng phải chịu đựng sự mâu thuẫn nội tâm.

8 LOẠI MÂU THUẪN NỘI TÂM

Có nhiều loại mẫu thuẫn nội tâm khác nhau, tôi sẽ cố gắng trình bày nhiều nhất có thể. Hãy chú ý tới những cái cộng hưởng với bạn.

1. MÂU THUẪN ĐẠO ĐỨC (MORAL CONFLICT) 

Mâu thuẫn đạo đức xuất hiện khi chúng ta giữ những niềm tin trái ngược về điều gì đó với đạo đức cá nhân của chúng ta. Ví dụ, mâu thuẫn đạo đức có thể xảy ra khi một người tin vào quyền con người nhưng không tin vào An tử (euthanasia)*. Nhưng một người có thể coi trọng việc nói thật, nhưng lại nói dối để bảo vệ cuộc sống của người khác. 

(*) An tửcái chết êm ái hay cái chết êm dịu (tiếng Anh: euthanasia, từ tiếng Hy Lạp εὐθανασία = εὐ (tốt, êm dịu) + θάνατος (cái chết)) đề cập đến việc thực hành chấm dứt một cuộc sống với mục đích làm giảm thời gian chịu đau đớn và đau khổ về mặt thể lý cho người bệnh. (Trích dẫn: Wikipedia – An tử )

2. MÂU THUẪN TÌNH DỤC (SEXUAL CONFLICT)

Mâu thuẫn tình dục thường chồng chéo lên những loại khác của mâu thuẫn nội tâm, chẳng hạn như mâu thuẫn tôn giáo và đạo đức. Ví dụ, một người là một tín đồ của Thiên Chúa giáo, nhưng họ phát hiện ra rằng họ là người đồng giới. Hoặc một người đánh giá cao mối quan hệ một vợ, một chồng trong khi về quan hệ tình dục, họ phù hợp với quan hệ đa thê.

3. MÂU THUẪN TÔN GIÁO (RELIGIOUS CONFLICT) 

Mâu thuẫn tôn giáo khá là phổ biến vì nó xoay quanh những niềm tin và niềm tin thì dễ bị định hướng, khiến chúng trở nên đặc biệt mong manh. Những ví dụ về mâu thuẫn tôn giáo có thể kể đến như việc tin vào vị Chúa trời kính yêu, nhưng thật khó để chấp nhận rằng vị Chúa kính yêu này lại đưa con người đến với địa ngục mãi mãi. Hay một người sùng đạo, nhưng vẫn tin vào việc sử dụng cần sa (Cái này vẫn được phân loại như ma túy). Khi đối mặt với những thực tiễn khoa học, mâu thuẫn tôn giáo có thể xuất hiện ở những người coi trọng cả sự thật và niềm tin tôn giáo của họ.

4. MÂU THUẪN CHÍNH TRỊ (POLITICAL CONFLICT)

Mâu thuẫn chính trị phát sinh khi một người cảm thấy sự phân hóa giữa niềm tin của chính họ và niềm tin của họ về Đảng chính trị mà họ ủng hộ. Ví dụ, một người có thể tin vào người Mỹ, nhưng không tin vào việc trả thuế. Một người có thể liên kết với một đảng nhưng không không đồng ý với sự điều trị của hệ thống chăm sóc sức khỏe của họ. Hoặc, một người có thể tin vào triết lý chính trị nhưng lại chống đối hỗ trợ các chính trị gia truyền bá chúng.

5. MÂU THUẪN TÌNH YÊU (LOVE CONFLICT)

Mâu thuẫn tình yêu xảy ra khi chúng ta yêu ai đó, nhưng lại muốn làm điều gì đó làm tổn thương họ. Ví dụ, chúng ta yêu những đứa con của mình, nhưng lại tin rằng chúng ta phải đánh chúng để khiến chúng vâng lời. Điều này khiến cho chúng ta cảm thấy tội lỗi. Hoặc chúng ta yêu vợ hoặc chồng mình, nhưng nhận thấy không thể chịu đựng được những thói quen của họ. Điều này khiến cho chúng ta hành động trở nên xấu tính. Chúng ta cũng có thể yêu một người và mong muốn nắm giữ họ, nhưng lại nhận ra rằng chúng ta phải để họ ra đi.

6. MÂU THUẪN HÌNH ẢNH TỰ THÂN (SELF-IMAGE CONFLICT) 

Hình ảnh tự thân là những ý niệm tinh thần bạn có về bản thân. Ví dụ, tên tôi là Karen, tôi là một người kiên nhẫn, tình cảm và giàu lòng trắc ẩn. Tôi là một họa sĩ thiếu tổ chức người ủng hộ quyền của động vật…” Mâu thuẫn nội tâm xuất hiện khi chúng ta bắt gặp những dấu hiệu trái ngược với những niềm tin của chúng ta về bản thân mình. Ví dụ, một người tin rằng họ là người trung thực có thể nói dối trong bản CV để có được công việc mơ ước. Những người tin vào việc ăn uống lành mạnh có thể không muốn từ bỏ hút thuốc. Một người xác nhận mình là một người thấu cảm lại có thể cảm thấy phẫn uất đối với người khác. Hoặc một người tin rằng họ là người sống có luân lý đạo đức nhưng lại thích mua sắm quần áo – một phần góp vào những cửa hàng bóc lột công nhân.

7. XUNG ĐỘT GIỮA CÁC CÁ NHÂN (INTERPERSONAL CONFLICT) 

Xung đột giữa các cá nhân chồng chéo với những loại mâu thuẫn nội tâm khác chẳng hạn như mâu thuẫn hình ảnh tự thân và mâu thuẫn tình yêu. Loại mâu thuẫn này xảy ra trong những hoàn cảnh xã hội khi bạn muốn trở thành thế này, nhưng lại hành động kiểu khác. Ví dụ Sally ghét nói chuyện về thể thao, nhưng cô ấy lại giả bộ hứng thú với những gì đồng nghiệp nói về nó. Một người hướng nội thiếu năng lượng nhưng lại bộc lộ ra bên ngoài là một người giàu năng lượng để thích nghi với người khác. Hoặc một người bị xúc phạm bởi một người bạn nhưng lại nói “không có gì đâu” mặc dù họ muốn xúc phạm lại.

8. MÂU THUẪN VỀ SỰ TỒN TẠI (EXISTENTIAL CONFLICT)

Mâu thuẫn về sự tồn tại liên quan đến cảm giác khó chịu và mơ hồ về cuộc đời, nhất là khi hai niềm tin và mong muốn đối lập nhau xuất hiện. Ví dụ như ghét cuộc sống nhưng cũng yêu cuộc sống cùng một lúc. Hay muốn sống một cuộc sống sung túc nhất, nhưng không muốn tạo ra bất kì sự thay đổi nào hay thoát ra khỏi vòng tròn an toàn của bản thân. Mâu thuẫn về sự tồn tại cũng có thể hướng đến đối với thế giới, ví dụ như việc muốn cứu hành tinh của chúng ta nhưng cùng lúc cũng tin rằng nó sẽ bị diệt vong.

Hãy ghi chép lại tất cả những ví dụ về mâu thuẫn nội tâm thường xuyên chồng chéo với nhau. Danh sách trên đây cũng không phải là danh sách cuối cùng về những mâu thuẫn nội tâm, vì thế hãy thoải mái để lại comment nếu bạn tin tôi đã để lỡ bất kì loại mâu thuẫn nội tâm nào đó.

Và hãy dành cho bản thân một khoảng không gian và thời nhỏ để xem xét về những mâu thuẫn nội tâm của bản thân. Khi đã rõ rồi hãy luôn theo dõi chúng tôi để có được những cách thiết thực để tìm ra sự bình yên trong tâm trí nhé! Tất cả sẽ có trong P2.

 

Facebook Comments

BÌNH LUẬN