Chia sẻ

Phái mạnh có thể làm gì để giúp cải thiện xã hội?

Mỗi sáng, sau khi đưa ba cô con gái đến trường, tôi hít một hơi thật sâu, rồi mở tờ báo của ngày hôm đó. Và rồi xuất hiện tên tuổi của một nhà sản xuất Hollywood, một diễn viên, chính trị gia, tổng biên tập, nghệ sĩ hài, mục sư hay một huấn luyện viên nổi tiếng nào đó. Tiếp theo là một vài danh sách khác gồm các nhân viên, quản lý từ những công ty tẻ nhạt mà không ai biết đến. Đó không phải chuyên mục giới thiệu những nhà khoa học tên tuổi hay một hệ thống pháp luật lỗi thời với những hạn chế trong việc xử lý các hành vi tình dục sai lệch. Đó cũng không phải bài viết liên quan đến sự cảm thông hay sự phẫn nộ chính đáng của tôi và cũng không phải bài viết của một ai đó với những đặc điểm giống tôi (nam giới, người da trắng, tầng lớp trung lưu, dị tính, vận động viên ném tạ). Đó chính là chuyên mục lá thư gửi những người cha có con gái. Họ có thể làm gì? Họ có thể giúp gì cho con mình và bạn bè của chúng?

Tại sao người ta viết chuyên mục đó? Bởi vì, tôi nghe rất nhiều người mẹ than phiền rằng các ông bố không sẵn lòng trò chuyện cùng con trẻ, hoặc không thể làm điều đó. Nếu bạn cười cợt, chế giễu chuyện này, để tôi kể bạn nghe những điều các nhà khoa học đã nghiên cứu nhé. 

 

Tại sao các bậc phụ huynh không trò chuyện với con mình về vấn nạn lạm dụng tình dục?

Nhiều phụ huynh chia sẻ rằng họ không thoải mái khi thảo luận về đề tài trên (74%) và không muốn con mình cảm thấy khó chịu (54%). Gần một nửa số phụ huynh được khảo sát (47%) lo sợ rằng con sẽ đánh mất sự ngây thơ, trong sáng khi nghe về chủ đề đó. Một số khác nói rằng họ chưa từng nghĩ đến việc đề cập vấn đề này với con trẻ (47-65%) hoặc họ cho rằng con mình còn quả nhỏ để hiểu (42-44%). Trong một nghiên cứu, 36% các bậc phụ huynh cho rằng bị xâm hại tình dục là một điều đáng xấu hổ và dặn con mình không được kể với bất kỳ ai.

Trong một nghiên cứu với mẫu khảo sát gồm 666 bà mẹ, 510 ông bố cùng con của họ (những đứa trẻ đều trong độ tuổi teen), người ta phát hiện rằng cha mẹ và con cái chưa từng trò chuyện về chủ đề tình dục. 

Hơn một năm qua, 49% các em từ lớp 8 đến lớp 12 đều không hề nhớ về bất kỳ đoạn đối thoại nào giữa chúng với cha mẹ về chủ đề trên. 

Câu chuyện là như thế này. Bạn bè của bạn có thể không thích chia sẻ quan điểm bên lề về trận bóng đá sắp tới, những quan điểm mà bạn cũng quá xấu hổ để bày tỏ. Điều đó ổn thôi,… nếu kiến thức và sự phòng bị trước hiểm nguy của con trẻ không bị ảnh hưởng bởi việc thiếu giao tiếp, trò chuyện cùng nhau như thế. 

 

Tại sao đối tượng tôi hướng đến là người cha? Bởi vì, theo các cuộc nghiên cứu gần đây, người cha thường để vợ mình thảo luận việc phòng ngừa lạm dụng tình dục với con. Và, nếu họ – người cha – có đề cập đến vấn đề này, họ hiếm khi nói sâu hơn ngoài những mối hiểm nguy từ người lạ, mặc dù thủ phạm còn có thể là người thân quen. Nhiều bậc phụ huynh, đặc biệt là những người cha, có vẻ không giáo dục giới tính kỹ càng cho con trẻ, ngay cả những vấn đề sinh trưởng bình thường. 

 

Vậy, người cha có thể làm gì để thay đổi vấn đề này? Để tôi chia sẻ vài cách cho các bạn nhé!

 

  1. Đừng ngần ngại khi thảo luận cùng con gái về chủ đề tình dục.Điều này không khiến bạn cướp mất sự ngây thơ của con. Nếu bạn muốn duy trì sự ngây thơ, trong sáng ấy, hãy bảo vệ con bằng việc trang bị đầy đủ kiến thức về cơ thể và kĩ năng cần thiết để chúng tự bảo vệ chính mình. Hãy tập thói quen hỏi ý kiến của con trước khi tắm cho con. Dạy con rằng ngay cả bạn cũng không được phép tự ý đụng chạm vào bộ phận nhạy cảm của con. Lưu ý rằng bạn nên sử dụng ngôn từ phù hợp với lứa tuổi của con. Không có gì sai khi bạn sử dụng các từ như: vùng kín, bộ phận của con trai và con gái hoặc khu vực riêng tư, thay vì những thuật ngữ sinh học. Nhiều người lớn cảm thấy khó chịu khi nói các từ như “dương vật” hoặc “âm đạo” trước mặt trẻ con; một số khác lại không thích việc sử dụng các từ lóng như “peepee” hay “woowoo”. Chúng ta không có câu trả lời cụ thể về việc sử dụng ngôn ngữ như thế nào. Tuy nhiên, hãy nhớ rằng: khi bạn lo sợ việc dùng những thuật ngữ sinh học về các bộ phận cơ thể, phần nào bạn ám chỉ sự sợ hãi đối với con mình. Tôi lo rằng đây có thể vô tình trở thành bước đệm cho con trẻ trở nên xấu hổ khi nói về cơ thể của chúng. Chắc hẳn bạn không mong muốn con mình cảm thấy xấu hổ hay ái ngại về cơ thể của mình (hay bất kỳ việc gì khác).

 

2. Khuyến khích con đặt câu hỏi. 

Bản thân việc không trả lời một câu hỏi cũng chính là cách trả lời. Nó cho thấy có điều gì đó đáng xấu hổ và không được phép nhắc đến, hoặc bạn thiếu tin tưởng vào con gái mình. Khi trả lời, hãy sử dụng từ ngữ đơn giản. Từ tượng hình mang sức thuyết phục nhiều hơn từ trừu tượng. Khi bạn cảm thấy khó chịu hoặc cố gắng tỏ vẻ uyên bác, bạn vô tình sử dụng các thuật ngữ phức tạp, trong khi chúng không hề giúp ích cho bạn hay con gái mình. Hãy chú ý đến mục tiêu của cuộc thảo luận. Phần lớn các cuộc trò chuyện không hướng đến việc thấu hiểu từng thuật ngữ mà là trang bị kiến thức cần thiết cho con gái về các hiểm nguy ngoài xã hội mà chúng có thể đối mặt. (Đây là vì con gái, không phải bạn).

 

3. Nếu bạn từng đối mặt với những vấn đề nhạy cảm, hãy cẩn trọng về ảnh hưởng của chúng đối với con mình. 

Những chủ đề nhạy cảm thường cản trở việc giao tiếp và giáo dục. Dù bạn cố gắng lãng tránh điều gì thì chúng lại càng trở nên thú vị, đáng nhớ và hấp dẫn hơn. Trớ trêu thay, khi bạn ngần ngại chia sẻ về một khía cạnh nào thì con bạn lại càng muốn khám phá khía cạnh đó. Hãy chuẩn bị kỹ lưỡng.

Đừng xấu hổ khi cẩn thận chuẩn bị ngôn từ truyền đạt trước. Bạn hãy thử soạn thảo những điều bạn muốn chia sẻ cùng con ra nháp và tập truyền đạt bằng cả ngôn ngữ và điệu bộ – có vẻ không khác gì chuẩn bị cho một cuộc phỏng vấn việc làm đâu nhỉ. 

 

4. Không ai trong chúng ta biết mình đang làm gì. 

Không một ai được huấn luyện bài bản trước khi làm cha. Yếu tố tạo nên một người cha tuyệt vời chính là ý định học hỏi để trở thành một người phụ huynh tốt. Hãy học hỏi từ những người cố vấn. Trò chuyện cùng các chuyên gia. Tìm kiếm thêm thông tin trong sách hoặc trên mạng. Có thể hôm nay cuộc trò chuyện của bạn và con đã thất bại nhưng nó có thể được khắc phục bằng một lời xin lỗi và bắt đầu đề cập lại vấn đề. Bạn được phép làm lại, được phép sửa sai. Và rồi bạn sẽ bất ngờ về lòng vị tha của trẻ. 

 

5. Nhắc nhở con gái lắng nghe trực giác của chúng khi đối mặt với sức ép xã hội.

Giải thích rõ với con rằng không có một lý do nào mà người khác có quyền đụng chạm vào chúng nếu chúng không thoải mái. Loại ranh giới cá nhân này được áp dụng cho người thân, bạn bè, bác sĩ. huấn luyện viên thể hình và tất cả mọi người khác trên thế gian này. Và nó được áp dụng cho cả những cử chỉ như ôm, hôn hay choàng vai, bá cổ. Chỉ duy nhất một người có quyền xác lập các quy luật về tiếp xúc thân thể và đó chính là con gái của bạn. Hãy khuyến khích con nói rõ ràng, dõng dạc, và khi cần, hãy nói thật to. Cơ thể là của con. Hãy rèn luyện tính quyết đoán cho con ngay từ trong gia đình và ở bất kỳ nơi đâu. Từ khi con mới 4 tuổi, tôi đã tập cho chúng tự gọi món mà chúng muốn ăn vì tôi muốn tập cho con mình diễn đạt rõ ràng và dõng dạc trước nhứng người lớn hơn chúng. Tôi không nói thay con khi chúng kế bên tôi – tôi để con tự kể chuyện của mình. Tôi cho phép con tự tranh luận khi chúng cho rằng tôi sai (dĩ nhiên không phải lúc nào tôi cũng làm được điều này, nhưng tôi đang cố gắng). Những khoảnh khắc tự mình bày tỏ ý kiến cá nhân góp phần vào việc tích luỹ kỹ năng. Nó sẽ hữu ích cho con về sau, khi mà chúng trò chuyện với bạn tình của mình về những điều khó nói hay về những quan hệ không mong muốn. Hãy bắt đầu từ sớm, bởi không có gì gọi là rèn luyện quá nhiều. 

 

6. Cho phép con bạn bảo vệ chính mình bằng bạo lực. 

Điều này có thể khiến nhiều độc giả không vui, đặc biệt là những ai tuyệt đối nói không với bạo lực. Tuy nhiên, vài trường hợp lại đòi hỏi sử dụng bạo lực. Tôi nhắc con gái mình rằng nếu chúng yêu cầu ai đó không được phép chạm vào mình và rõ ràng là người đó đã nghe thấy nhưng lại không ngừng lại, trong trường hợp đó, tôi cho phép con mình đẩy, đấm hoặc đá để thoát khỏi kẻ kia. Tôi mãi lặp đi lặp lại với con rằng tôi sẽ luôn bảo vệ chúng trước bất kỳ một kẻ nào. Và, một lần nữa, cơ thể là của con, không một ai có quyền đụng chạm vào chúng. Hãy cho con bạn được phép làm bất kỳ điều gì cần thiết để tự bảo vệ bản thân nếu kẻ nào đó chạm vào những vùng nhạy cảm mà không được con cho phép. Đấm vào mắt của hắn. Đá thật mạnh vào chỗ hiểm của hắn. Đâm mảnh thuỷ tinh vỡ vào mặt hắn. Nhiệm vụ thoát khỏi hắn là yếu tố then chốt. Tuy nhiên, mục đích vẫn là không gây tổn hại đến đối phương và bảo vệ bản thân an toàn. Vì thế, hãy cẩn thận ngôn từ khi truyền đạt điều này với con trẻ.

Tôi muốn bạn tưởng tượng một cảnh giả thuyết như sau: Sau giờ học, con gái tôi vào lớp và thấy thầy giáo đang đè con gái của bạn xuống, cởi quần của cô bé và cố gắng dạng chân cô bé ra. Trong tình huống đó, tôi muốn con tôi xử lý như thế nào? Bất kỳ điều gì có thể đẩy người thầy kia ra khỏi con gái của bạn. Dù là la hét hay đập đồ bấm kim vào đầu hắn đều là những giải pháp đáng cân nhắc tại thời điểm đó. Tôi muốn con tôi và con bạn đều trốn thoát và an toàn. Đưa ra những ví dụ minh hoạ phù hợp với tuổi của con là một ý tưởng hay. Hãy dẫn chứng nhiều trường hợp khác nhau, ngay cả những hoàn cảnh mà bạo lực là giải pháp đầu tiên. Đừng để con nghĩ rằng bạn không mong muốn chúng sử dụng bạo lực nếu không quá cấp bách (đợi đến khi khẩn cấp thì đã quá trễ rồi). Chắc hẳn bạn mong rằng con sẽ cảm giác mạnh mẽ hơn sau cuộc trò chuyện này, phải không?

 

7. Chia sẻ với con một hoặc hai câu chuyện gần đây liên quan đến lạm dụng/tấn công/xâm hại tình dục.

Chỉ cần những thông tin cơ bản, bạn không nhất thiết đề cập quá chi tiết. Chia sẻ ở đây không phải để khơi dậy nỗi sợ của con, dù có vẻ đây là sở trường của các người cha. Mục đích của việc làm này là sẻ chia cùng con những câu chuyện người thật, việc thật, gần gũi với con và theo phương cách phù hợp với độ tuổi của con. Chúng ta cần đối xử với trẻ công bằng, để chúng biết rằng bản chất con người là gì, không phải lúc nào cũng như ta mong đợi. Trong sâu thẳm, người lớn luôn tìm kiếm cơ hội duy trì nòi giống và những tác động môi trường nhỏ nhất cũng có thể khơi dậy động cơ giao cấu của họ. Con tôi là cầu thủ bóng đá nên tôi thường kể con nghe về những vận động viên nữ xuất sắc bị huấn luận viên của họ lạm dụng tình dục. Các câu chuyện này liên quan đến con vì trong thể thao, ranh giới giữa người lớn và trẻ nhỏ thường khá mờ nhạt và lỏng lẻo. Bản chất bộ lạc trong thể thao làm tăng niềm tin và sự thoải mái giữa các thành viên trong đội và với cả huấn luyện viên. Mặt tiêu cực của vấn đề này là một số người lợi dụng niềm tin và sự thoải mái đó. Hãy cẩn thận cách miêu tả của bạn để chắc rằng con bạn cẩn trọng, chứ không phải quá cẩn trọng. Mục tiêu là giúp con hy vọng những điều tốt đẹp nhưng, đồng thời, trang bị cho con điều cần thiết cho những tình huống xấu nhất.

 

8. Nắm bắt thông tin là một yếu điểm.

Đây có lẽ là bài hoc quan trọng nhất dành cho các người cha. Phản ứng của bạn khi trẻ chia sẻ những bí mật của chúng sẽ quyết định việc chúng có còn chia sẻ với bạn nữa hay không. Lời bạn nói không quan trọng bằng cách bạn hành xử. Bạn có từng cố ý giấu điện thoại dưới ngăn tủ? Bạn có từng nhìn đi nơi khác, cười khúc khích rồi lắc đầu hay vẫy tay khi chúng kể chi tiết về ánh mắt đưa tình của thầy giáo, về thằng bạn học búng dây áo ngực của chúng hay một người bạn của cha hay mẹ cứ đòi ôm chúng dù chúng đã phản kháng? Hãy kìm chế việc bác bỏ những than phiền của trẻ. Đối với trẻ, ngay cả sự vi phạm nhỏ nhất cũng là sự xâm hại đến cơ thể và đời sống của chúng. Đừng dùng các chuẩn mực của bạn như một tập hợp các chuẩn mực xã hội. Điều tốt nhất bạn có thể dạy cho con là trân trọng bản thân mình và cất tiếng nói. Hãy giúp con cất tiếng nói. Bác bỏ chúng, dù chỉ là một chút thôi, thì bạn cũng không thể nào giúp con đối mặt với thế giới muôn hình vạn trạng này nữa. Bạn không thể giúp con vì chúng sẽ không còn kể bạn nghe điều gì đang xảy ra với chúng. Hãy lắng nghe. Luôn hiện diện. Và im lặng. Tin tưởng con. Nếu bạn muốn xác minh sự việc, hãy để sau. Khi chúng con chia sẻ vấn đề của mình, bạn chỉ có một nhiệm vụ – làm chỗ dựa đáng tin cậy cho con. Những việc khác đều không quan trọng. Làm cha rất dễ. Đây là cơ hội để bạn có thể trở thành một người cha đem đến những tác đông ý nghĩa cho cuộc đời của con gái bạn. Hãy xem đây như một cơ hội.

 

9. Xét theo nhiều mặt quan trọng, người cha có ảnh hưởng lớn hơn người mẹ. 

Thành thật mà nói, trò chuyện cùng con gái về chủ đề tình dục là một việc làm khó đối với những người cha. Tôi nghe những ông bố đùa nhau về việc chuẩn bị sẵn sàng đối mặt khi con họ phát triển về mặt sinh lý. Tôi thấy nhiều ông bố xấu hổ, che mắt bịt tai trước sự phát triển của con gái mình. Các bài nghiên cứu hiện hữu cho thấy rằng những đứa bé gái tin tưởng cha và nhận được sự hỗ trợ từ cha thường ít phát triển sinh lý trong những năm đầu của giai đoạn dậy thì; đồng thời, cũng ít bị dẫn dụ về vấn đề tình dục. Sau khi trưởng thành, tinh thần của chúng cũng khoẻ mạnh hơn và có các mối quan hệ tốt đẹp hơn; nói chung là đời sống đủ đầy hơn. 

Điều đáng ngạc nhiên không phải là việc người cha có ảnh hưởng đến các mối quan hệ của con gái mình; mà là tác động của họ lớn hơn cả người mẹ.

Dù cảm thấy bất tiện nhưng những người cha cần bắt đầu trò chuyện cùng con gái về cơ thể, sinh lý và cả những hành động đồi truỵ. Giá mà trước đây tôi từng biết về việc thay đổi lối sống, khi mà có quá nhiều các ví dụ về việc lạm dụng tình dục. Là một người cha của ba cô con gái, tôi biết rất khó để xem chúng dưới góc độ sinh lý. Sự thật là, các con tôi đúng là những người con gái với đặc tính sinh lý bình thường và sự thật này sẽ ngày càng lộ theo thời gian. Tôi không muốn biết từng chi tiết về đời sống tình dục của con khi chúng bắt đầu trưởng thành. Tuy nhiên, tôi muốn con mình tận hưởng đời sống tình dục thoải mái. Tôi muốn con bày tỏ những mong muốn của chúng đối với người yêu của mình. Tôi muốn con có được điều mà chúng mong đợi. Tôi muốn con an toàn và thoả mãn.

 

Trong cả cuộc đời tôi, tôi chưa từng gặp người phụ nữ nào chưa từng bị quấy rối tình dục hoặc thậm chí tệ hơn thế nữa. Những điều xấu luôn luôn xảy ra với ta. Để giảm thiểu vấn đề, chúng ta cần đồng minh. Là những người cha, nhiệm vụ của ta là trở thành những người đồng minh, không chỉ với con gái của mình mà còn đối với cả bạn bè của chúng. Đây là nhiệm vụ đầy cam go và không có hồi kết. Nó đòi hỏi ta luôn bên cạnh con. Một cây súng không có tác dụng. Và cơ bắp cuồn cuộn cũng không giải quyết được vấn đề. Chúng ta phải luôn bên cạnh con từ lúc đầu, không ngừng trò chuyện cùng con, dù ta gặp phải vô vàn khó khăn. Những bước ngoặc hay những sự kiện nổi bật có thể giúp cha con gần nhau hơn, nếu ta chủ động. Bắt đầu ngay bây giờ, và dù bất tiện hay khó chịu đến đâu, hãy kiên trì. Con gái cần chúng ta. Xã hội cần chúng ta. 

  • Nguồn: Letter to Dads of Daughters on a Sexual Misconduct Epidemic, psychologytoday.com
  • Tác giả: Todd B. Kashdan Ph.D.
  • Dịch: Kim An

 

Facebook Comments

BÌNH LUẬN